Markaziy bank inflyatsiya 2027 yilning ikkinchi yarmida 5 foizgacha pasayishini kutmoqda
Markaziy bank 2026 yil oxiriga borib inflyatsiya qariyb 7 foizni tashkil etishini prognoz qilmoqda, asosiy stavka esa hozircha 14 foiz darajasida saqlanmoqda
Oʻzbekiston Markaziy banki 2027–2029 yillarga moʻljallangan pul-kredit siyosatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha dastlabki konseptual loyihani taqdim etdi. Regulyatorning bazaviy ssenariysiga koʻra, inflyatsiya 2027 yilning ikkinchi yarmida 5 foizlik maqsadli koʻrsatkichga yetadi va 2028–2029 yillarda shu darajada saqlanadi. 2027 yil uchun YaIM oʻsishi prognozi 6–7 foizdan 7–7,5 foizgacha oshirildi, keyingi ikki yilda esa iqtisodiyot har yili 6,5–7,5 foizga oʻsadi.
2026 yil yakunlari boʻyicha Markaziy bank YaIM qariyb 8 foizga oʻsishini kutmoqda (yanvar–sentabr oylarida bu koʻrsatkich 8,3 foizni tashkil etdi). Bunga investitsiyalar, aholi daromadlari, pul oʻtkazmalari va xomashyo boʻlmagan eksport yordam berdi. Biroq yalpi talabning ilgarilab oʻsishi, shuningdek, yil oxirigacha suyultirilgan gaz, issiq suv va isitish tariflarini oshirish rejalashtirilgani sababli (inflyatsiyaga qoʻshimcha 0,8 foiz bandi taʼsir qiladi), 2026 yil oxiridagi narxlar oʻsishi prognozi 6,5 foizdan 7 foizgacha qayta koʻrib chiqildi. Asosiy stavka 14 foiz darajasida saqlanmoqda.
2027 yilda inflyatsiyani 2 foiz bandidan koʻproqqa sekinlashtirish uchun uchta omil ishga tushishi kerak:
Bazaviy effektning tugashi: oʻtgan yili energiya tariflari oshirilishining yillik hisob-kitobdan chiqib ketishi (minus 0,8–0,9 foiz bandi).
Qatʼiy pul-kredit siyosati: 2027 yilda pul bozori UZONIA real stavkasining 6–7 foiz darajasida saqlanishi talabni muvozanatlashtiradi va inflyatsion kutilmalarni pasaytiradi.
Tashqi barqarorlik: tashqi narx bosimining susayishi va ichki taklifning kengayishi.
Bazaviy ssenariy Oʻzbekistonning 2027 yilda JSTga qoʻshilishi, budjet taqchilligining YaIMga nisbatan qariyb 3 foiz darajasida saqlanishi, Brent neftining oʻrtacha narxi bir barrel uchun 96 dollardan 84 dollargacha pasayishi hamda oltin narxining 2027 yilda bir unsiya uchun 4510 dollardan 2029 yilga kelib 4650 dollargacha oshishidan kelib chiqadi. Aholining real daromadlari yiliga 7,5–8 foizga, investitsiyalar va kredit portfeli esa 2027 yilda 12–14 foizga oʻsishi baholanmoqda.
Regulyator inflyatsiyani prognozdan yuqoriga tezlashtirishi mumkin boʻlgan toʻrtta stress-ssenariyni hisoblab chiqdi:
Asosiy savdo hamkorlari valyutalarining devalvatsiyasi va pul oʻtkazmalarining kamayishi (inflyatsiyaga qoʻshimcha 0,8–1 foiz bandi).
Davlat banklarini jadallik bilan xususiylashtirish va xorijiy oʻyinchilarning kirib kelishi fonida kredit bumining yuzaga kelishi (+0,6–0,9 foiz bandi).
Yaqin Sharqdagi mojaroning yangi bosqichi va neft narxlarining 25–30 foizga oshishi (+0,3–0,5 foiz bandi).
El-Ninyo hodisasining taʼsiri va jahon oziq-ovqat mahsulotlari narxining 8–10 foizga qimmatlashishi (+0,2–0,4 foiz bandi).
2027–2029 yillarda Markaziy bank operatsion bazani modernizatsiya qiladi: prognoz modellarini Python tiliga oʻtkazadi, islomiy moliyalashtirish vositalari hamda eksportchilar uchun ISDA/GMRA standartlari asosida risklarni xedjirlash institutini joriy etadi. GFTN bilan hamkorlikda markaziy bankning ulgurji raqamli valyutasini (CBDC) ishlab chiqish boshlandi, uning tajriba loyihasi 2027 yilning II choragidan 2028 yilning I choragigacha oʻtkaziladi. 2027 yilda Markaziy bank boshqaruvi asosiy stavka boʻyicha sakkizta yigʻilish oʻtkazadi (birinchisi — 3 fevralda), ulardan toʻrttasi matbuot anjumanlari bilan birga oʻtkaziladi.
